Hoe blijf je ‘s nachts warm?

Dons jassen, thermoskannen met warme thee en gezelligheid rond een kampvuur. Kom winterkamperen op de Nivon Wintercamping (Bas Wetter)

Lucht is natuurlijk het toverwoord, stilstaande warme lucht. Laten we dit onderwerp benaderen van binnenuit naar buiten toe. Kruip je tent in als je het nog niet te koud hebt, warm jezelf anders nog even op bij een kampvuur of spring even op en neer voor je de tent in kruipt. Zorg wel dat je niet gaat zweten, dan koel je juist weer sneller af.

Kleding

Draag in je slaapzak lang dik thermo-ondergoed. Voor warme voeten kan je het beste dikke wollen sokken combineren met dunnere gewone sokken daar overheen, die tweede laag zorgt ervoor dat de warmte in de eerste laag beter op zijn plek blijft.

Via je hoofd verlies je veel warmte, draag dus ook een muts in je slaapzak! Een fleecetrui kan je als hoofdkussen gebruiken, stop ‘m eventueel in een buff. Dan zijn beide de volgende ochtend lekker warm als je ze weer aantrekt. Een kruik kan helpen het voeteneinde van je slaapzak te verwarmen, zie het kader. Sommige slaapzakken hebben een extra dik voeteneinde.

Lakenzak en slaapzak

Lakenzakken zijn er in verschillende soorten, van dun zijde via katoen tot dik fleece. Elke lakenzak maakt een slaapzak iets warmer, maar het effect is meestal beperkt tot 1 of 2 graden. Een fleece lakenzak, ook makkelijk zelf te maken van een fleecedeken, heeft natuurlijk een groter verwarmend effect en kan in de zomer soms ook volstaan als dunne slaapzak. Een voordeel van een lakenzak is ook dat je die makkelijker kan wassen dan een slaapzak, die dan ook minder slijt.

Thermarest Hyperion 32 UL Dons slaapzakSlaapzakken zijn er natuurlijk in nog meer soorten en maten en van dunne zomer modellen tot dikke winterslaapzakken voor de echt koude nachten in poolgebieden. Een vrij nauw sluitende slaapzak warmt natuurlijk het snelste op, daarvoor is er het mummiemodel. Daarvan kan je de capuchon vaak nauwer om je heen trekken, soms zit er ook een trekkoord rond je schouders om de warme lucht rond je lichaam goed binnen te houden.

Dons of kunststof

Qua vulling zijn er verschillende soorten kunststof en dons. Een voordeel van kunststof is dat het ook als het nat wordt blijft isoleren, het is ook goedkoper en diervriendelijker. Donzen slaapzakken zijn lichter, kunnen compacter opgeborgen worden en gaan langer mee. Gooi een donzen slaapzak (of jas) nooit weg, maar lever hem in. Zo kan het dons na goed wassen voor nieuwe producten gebruikt worden.

Door een donsslaapzak te (laten) wassen kan het volume zich herstellen en is je slaapzak weer wat warmer. Doe dit echter niet te vaak om slijtage te voorkomen. Voor alle slaapzakken (en selfinflatable matjes) geldt dat je ze niet gecomprimeerd moet bewaren, ze verliezen dan hun veerkracht.

De temperatuur van je slaapzak

De comfort en comfort limiet temperatuur van een slaapzak gaan uit van een persoon met thermo-ondergoed aan waarbij die acht uur comfortabel kan slapen. Weet je van jezelf dat je een ‘warme slaper’ bent, ga dan uit dan de comfort limiet temperatuur bij een nieuwe slaapzak. Ben je een ‘koude slaper’, hou dan de comfort temperatuur aan. De extreme limiet is de temperatuur waarbij je niet bevriest, niet een temperatuur limiet om op te rekenen. Bedenk voordat je een slaapzak koopt waar je die voor wilt gebruiken (dit jaar en je volgende vakanties) en wat op die locaties de minima temperaturen kunnen zijn in het seizoen dat je er van plan bent heen te gaan.

Een extra deken kan je helpen warm te blijven, kies echter geen zware deken die je slaapzak indrukt. Je slaapzak moet juist voldoende ruimte hebben om zich uit te zetten om zo warm mogelijk te zijn. Een licht zomerslaapzakje zou kunnen helpen. Als je daarvan het onderste deel dichtritst heb je een fijne extra laag voor om je voeten heen. Een aluminiumfolie reddingsdeken kan ook helpen om je stralingswarmte terug te kaatsen, dit kan ook onder een matje helpen.

Een kruik om je slaapzak te verwarmen

Weet je van tevoren dat je bijvoorbeeld toch nog een lange tijd koude voeten zult houden, dan kan je overwegen een kruik in je slaapzak te leggen om die alvast te verwarmen. Daarvoor kan je ook een PET-fles of metalen Sigg-fles gebruiken, gewikkeld in een handdoek of kledingstuk.

Let op dat als je (erg) warm water in een PET-fles giet het niet verstandig is er in het vervolg nog uit te drinken. Bij een watertemperatuur van 80°C kan de fles ook vervormen, let dan op dat de dop nog goed sluit voor je de fles als kruik gebruikt! Warm water uit de kraan heeft doorgaans een lagere temperatuur waarbij je fles niet zal vervormen, of vul de fles gedeeltelijk met koud water voor je er water uit een waterkoker bij doet. Een fles die ook geschikt is voor hogere temperaturen is dus makkelijker en veiliger te gebruiken. Draai de dop van een metalen fles overigens niet te vast, als het water afkoelt krimpt het en ontstaat er een vacuüm waardoor het lastig kan zijn je fles weer open te krijgen.

Denk eraan een kruik op tijd uit je slaapzak te verwijderen, in ieder geval voor je in slaap valt. Als de kruik afkoelt ga jij dat water met je lichaam op temperatuur houden, dat kost je juist energie en warmte!

Matjes

Moderne kampeerluchtbedden hebben innovatieve structuren en vulling voor betere isolatie zodat jij warm blijftEr zijn ruwweg drie soorten matjes: luchtbedden, selfinflatables en schuimmatjes. De selfinflatable matjes worden inmiddels minder populair, ten faveure van luchtbedden. Luchtbedden golden als zwaar en koud, maar dankzij innovatieve inwendige structuren en vulling bieden ze inmiddels vergelijkbare isolatie. Ze zijn ook dikker, dus comfortabeler om op te liggen, en wegen tegenwoordig rond de 500 gram. Er zijn tevens speciale wintermodellen met een hogere R-waarde (isolatie waarde), vaak zit er dan ook een aluminiumfolie in. Zelf kan je natuurlijk ook een reddingsdeken onder je matje leggen, met de zilveren zijde omhoog.

Schuimmatjes blijven het lichtst en goedkoopst, maar nemen veel plek in en zijn dun. Ze hebben dankzij hun gesloten cel structuur echter wel hele goede isolatiewaarden. Een handige tip is dan ook om zo’n gesloten cel matje bovenop je normale matje te leggen, het is een makkelijke manier om minder warmte te verliezen aan de grond. Overdag kan je het matje ook gebruiken als ruime zitlap.

Wintertent

Winterkamperen in de sneeuw (Dario Gargiulo)
Foto: Dario Gargiulo

Het spreekt voor zich dat een kleine tent minder koud is dan een grote (hoge) tent, zorg wel dat je niet tegen de binnentent aan ligt om te voorkomen dat je slaapzak nat wordt. Let wel op dat sommige tentjes veel gaasvlakken hebben, handig voor ventilatie in de zomer, maar het maakt een tent ongeschikt voor winterkamperen. Probeer je tent niet op de sneeuw op te zetten.

Er ‘s nachts uit moeten

Een volle blaas heeft hetzelfde effect als een afgekoelde kruik, het kost je energie en dus warmte om die op temperatuur te houden. Het is uiteindelijk dus echt fijner om de kou te trotseren en naar het toilet te gaan, je warmt daarna sneller weer op. Als je bij het verlaten van je slaapzak die ook weer dicht vouwt verliest die bovendien weinig warmte en kan je weer snel behaaglijk verder slapen. Eventueel kan je in je tent gebruik maken van een plaszak, maar daar wil je geen ongelukjes mee hebben!

Samengevat

Ga warm je tent in, draag thermo-ondergoed, twee paar sokken en een muts. Leg eventueel een kruik in je slaapzak, maar vergeet die er niet op tijd uit te halen. Kruip in je lakenzak, doe de rits van je slaapzak dicht en trek de ‘capuchon’ van je mummieslaapzak met het trekkoord ook dicht. Nu ben je klaar voor een wel verdiende warme nachtrust op je twee matjes.

7 december 2019 – Bas

Meer informatie: Kamperen in de kou? Zo doe je dat!Winterkamperen: zo houd je het warm en leuk